• 목록
• 답변
• 글쓰기
• 게시판 리스트 옵션
  • 수정
  • 삭제

Cải tạo cây mơ vàng – giải pháp nâng cao năng suất và giá trị kinh tế cho vùng trồng mơ Bắc Kạn

Trong những năm gần đây, cây mơ vàng đang dần khẳng định vai trò là một trong những cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao cho nhiều địa phương miền núi phía Bắc. Tuy nhiên, thực tế sản xuất cho thấy nếu không được cải tạo và chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật, hiệu quả từ cây mơ vàng khó có thể phát huy hết tiềm năng vốn có. Tại tỉnh Bắc Kạn, việc ứng dụng khoa học công nghệ vào cải tạo các vườn mơ già cỗi đã mang lại kết quả rõ rệt, mở ra hướng đi bền vững cho người trồng mơ.

Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: trung tâm nuôi cấy mô lớn nhất

1. Thực trạng sản xuất mơ vàng tại Bắc Kạn

Bắc Kạn hiện có trên 600ha cây mơ vàng, tập trung chủ yếu tại các huyện Chợ Mới, Bạch Thông và thành phố Bắc Kạn. Phần lớn diện tích mơ được trồng từ hơn 20 năm trước, nhiều vườn mơ có tuổi đời từ 20 đến 25 năm. Đa số cây mơ được gieo trồng từ hạt, giống không rõ nguồn gốc, dẫn đến sự không đồng đều về sinh trưởng, năng suất và chất lượng quả.

Trong nhiều năm, người dân trồng mơ chủ yếu dựa vào kinh nghiệm truyền thống, ít được tiếp cận với các tiến bộ kỹ thuật mới. Các biện pháp quan trọng như tỉa cành, tạo tán, bón phân cân đối, tưới nước hợp lý hay phòng trừ sâu bệnh theo quy trình kỹ thuật hầu như chưa được thực hiện đầy đủ. Chính vì vậy, nhiều vườn mơ rơi vào tình trạng già cỗi, cây sinh trưởng kém, sâu bệnh phát sinh mạnh, năng suất và chất lượng quả ngày càng suy giảm.

Đặc biệt, trong giai đoạn trước năm 2015, do giá quả mơ thấp, nhiều hộ dân không mặn mà với việc chăm sóc, thậm chí bỏ hoang vườn mơ. Khi giá mơ tăng trở lại trong những năm gần đây, người dân quay lại đầu tư cải tạo nhưng do thiếu kiến thức kỹ thuật nên hiệu quả đạt được chưa cao, năng suất vẫn ở mức thấp so với tiềm năng.

2. Câu chuyện từ vườn mơ của người dân

Gia đình ông Hà Quảng Đường, xã Cao Kỳ, huyện Chợ Mới là một ví dụ điển hình. Gia đình ông có hơn 5ha mơ, chủ yếu là mơ vàng, trong đó gần một nửa diện tích được trồng từ năm 1995. Nhờ giá mơ tăng cao, mỗi vụ thu hoạch gia đình ông thu về vài trăm triệu đồng. Tuy nhiên, ông Đường cũng thừa nhận rằng việc trồng và chăm sóc mơ trước đây chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, kết hợp với việc tham khảo sách báo, nên hiệu quả không ổn định.

Những năm gần đây, vườn mơ của gia đình bắt đầu có dấu hiệu suy giảm rõ rệt về năng suất và chất lượng. Quả nhỏ hơn, không đồng đều, mẫu mã kém, sâu bệnh xuất hiện nhiều hơn. Đây cũng là tình trạng chung của nhiều hộ trồng mơ trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn.

3. Ứng dụng khoa học công nghệ trong cải tạo cây mơ vàng

Trước thực trạng đó, Viện Nghiên cứu và Phát triển Công nghệ nông lâm nghiệp Thành Tây đã triển khai dự án “Ứng dụng khoa học công nghệ trong tuyển chọn cây ưu tú và phát triển cây mơ vàng tại tỉnh Bắc Kạn”. Dự án nhằm cải tạo các vườn mơ già cỗi, nâng cao năng suất, chất lượng quả và hướng tới sản xuất bền vững.

Trong khuôn khổ dự án, 31ha mơ vàng đã được lựa chọn để cải tạo tại ba địa phương gồm xã Cao Kỳ (huyện Chợ Mới) với 15ha, xã Đôn Phong (huyện Bạch Thông) 10ha và phường Xuất Hóa (thành phố Bắc Kạn) hơn 6ha. Đây đều là những vùng trồng mơ tập trung, có điều kiện sinh thái phù hợp nhưng năng suất trước đó còn thấp.

Người dân tham gia mô hình được hướng dẫn áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật như cắt tỉa, tạo tán hàng năm, bón phân cân đối theo từng giai đoạn sinh trưởng, tưới nước hợp lý và phun thuốc phòng trừ sâu bệnh theo hướng an toàn. Đồng thời, một số chế phẩm sinh học được sử dụng nhằm nâng cao sức đề kháng cho cây, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

Sau thu hoạch, các vườn mơ tiếp tục được chăm sóc theo quy trình kỹ thuật, đặc biệt chú trọng khâu cắt tỉa và đốn đau nhằm kích thích cây ra lộc mới, tạo tiền đề cho vụ sau đạt năng suất cao hơn. Cách làm này tương tự như các mô hình đang được triển khai tại nhiều trung tâm sản xuất giống cây trồng trên cả nước, nơi việc trẻ hóa cây lâu năm được xem là giải pháp then chốt để nâng cao hiệu quả sản xuất.

4. Hiệu quả rõ rệt từ mô hình cải tạo

Sau một thời gian triển khai, các mô hình cải tạo cây mơ vàng đã cho thấy hiệu quả vượt trội so với các vườn mơ không được cải tạo. Theo kết quả theo dõi, mỗi cây mơ trong mô hình cải tạo cho năng suất từ 67 đến hơn 74kg quả mỗi vụ. Năng suất bình quân đạt từ 13 đến 15 tấn/ha, cao gấp gần hai lần so với các vườn mơ đối chứng.

Trong khi đó, những diện tích mơ không được cải tạo chỉ đạt khoảng 30kg quả mỗi cây, tương đương năng suất khoảng 7 tấn/ha. Sự chênh lệch này đã minh chứng rõ ràng cho vai trò của việc áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật trong cải tạo và chăm sóc cây mơ vàng.

Không chỉ tăng về sản lượng, chất lượng quả mơ trong mô hình cải tạo cũng được nâng lên đáng kể. Quả to hơn, đồng đều, mẫu mã đẹp, ít sâu bệnh nên giá bán cao hơn khoảng 3.000 đồng/kg so với mơ không cải tạo. Điều này góp phần tăng thu nhập cho người trồng mơ, tạo động lực để bà con tiếp tục đầu tư chăm sóc vườn cây theo hướng bài bản, khoa học.

5. Đánh giá của các nhà khoa học và địa phương

Tiến sĩ Ngô Hồng Bình, chủ nhiệm dự án, cho biết kết quả thực tiễn đã khẳng định cây mơ vàng sau cải tạo cho năng suất và chất lượng vượt trội nhờ áp dụng kỹ thuật cắt tỉa, đốn đau sau thu hoạch kết hợp với chế độ chăm sóc hợp lý. Đây là những biện pháp không quá phức tạp nhưng đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt về kỹ thuật và thời điểm thực hiện.

Về phía địa phương, ông Đồng Phúc Toản, Chủ tịch UBND xã Cao Kỳ, đánh giá việc cải tạo cây mơ vàng đã mang lại hiệu quả rõ rệt, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. Cây mơ là cây trồng chủ lực của xã, do đó kết quả từ dự án là cơ sở quan trọng để địa phương tiếp tục nhân rộng mô hình, hướng tới sản xuất hàng hóa tập trung, nâng cao giá trị kinh tế cho cây mơ vàng.

6. Hướng đi bền vững cho vùng trồng mơ Bắc Kạn

Việc cải tạo thành công các vườn mơ già cỗi không chỉ giúp tăng năng suất trước mắt mà còn góp phần thay đổi nhận thức của người dân trong sản xuất nông nghiệp. Từ chỗ trồng và chăm sóc theo kinh nghiệm, người dân đã dần tiếp cận với quy trình kỹ thuật bài bản, khoa học, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp bền vững.

Trong thời gian tới, nếu các mô hình cải tạo mơ vàng tiếp tục được nhân rộng, kết hợp với công tác tuyển chọn giống tốt, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung và liên kết tiêu thụ sản phẩm, cây mơ vàng Bắc Kạn hoàn toàn có thể trở thành cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao, tương tự như các mô hình thành công tại nhiều trung tâm nghiên cứu và phát triển giống cây trồng trên cả nước. Đây chính là nền tảng quan trọng để phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Trung tâm cây giống ViGen là đơn vị chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.